THỜI HẠN ĐIỀU TRA VỤ ÁN HÌNH SỰ BAO LÂU?

Thời hạn điều tra vụ án hình sự bao lâu? Đây là nỗi trăn trở lớn nhất của bất kỳ bị can nào và người thân khi vô tình vướng vào vòng lao lý. Việc bị tạm giam hay chờ đợi quá trình điều tra kéo dài không chỉ gây khủng hoảng tinh thần nghiêm trọng mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quyền tự do cá nhân. Vậy theo quy định mới nhất, cơ quan chức năng được quyền điều tra trong bao lâu? Có được gia hạn không và nếu hết thời hạn mà chưa rõ tội thì xử lý thế nào?

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn làm rõ những vấn đề này. Trường hợp còn vướng mắc, bạn có thể liên hệ Luật sư LHB Sài Gòn tư vấn cụ thể qua số điện thoại 0973.444.828 – 0979.884.828

CÁC LOẠI TỘI TRONG VỤ ÁN HÌNH SỰ

Trong vụ án hình sự, việc xác định loại tội phạm có ý nghĩa quan trọng trong quá trình giải quyết vụ án. Đặc biệt là khi xem xét trách nhiệm hình sự và quyết định hình phạt đối với người phạm tội.

Theo Điều 9 Bộ luật Hình sự hiện hành (Sau đấy gọi tắt là “BLHS”) căn cứ vào tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi, tội phạm được phân thành 04 loại, cụ thể như sau:

“Điều 9. Phân loại tội phạm

…

a) Tội phạm ít nghiêm trọng là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội không lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt do Bộ luật này quy định đối với tội ấy là phạt tiền, phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù đến 03 năm;

b) Tội phạm nghiêm trọng là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt do Bộ luật này quy định đối với tội ấy là từ trên 03 năm tù đến 07 năm tù;

c) Tội phạm rất nghiêm trọng là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội rất lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt do Bộ luật này quy định đối với tội ấy là từ trên 07 năm tù đến 15 năm tù;

d) Tội phạm đặc biệt nghiêm trọng là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội đặc biệt lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt do Bộ luật này quy định đối với tội ấy là từ trên 15 năm tù đến 20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình”

THỜI HẠN ĐIỀU TRA VỤ ÁN HÌNH SỰ BAO LÂU?

Thời hạn điều tra vụ án hình sự phụ thuộc vào loại tội phạm được khởi tố. Pháp luật quy định thời hạn cụ thể đối với từng loại tội phạm như sau:

Theo Điều 172 Bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành (Sau đây gọi tắt là “BLTTHS”), thời hạn điều tra tối đa là:

• 02 tháng đối với tội phạm ít nghiêm trọng.

• 03 tháng đối với tội phạm nghiêm trọng.

• 04 tháng đối với tội phạm rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng.

Thời hạn được tính từ ngày khởi tố vụ án đến khi kết thúc điều tra.

Tuy nhiên, đây chưa phải là thời hạn tối đa trong mọi trường hợp. Đối với vụ án phức tạp, cần thêm thời gian để thu thập chứng cứ, xác minh tình tiết. Hoặc thực hiện các hoạt động điều tra cần thiết, cơ quan có thẩm quyền có thể gia hạn điều tra theo điều kiện và thời hạn luật định. Vì vậy, để xác định chính xác thời gian điều tra một vụ án, cần xem xét cả loại tội phạm và việc có phát sinh căn cứ gia hạn điều tra hay không.

>>>Xem thêm: NÊN TÌM LUẬT SƯ BÀO CHỮA VÀO LÚC NÀO?

THỜI HẠN ĐIỀU TRA VỤ ÁN HÌNH SỰ TRONG TRƯỜNG HỢP ĐẶC BIỆT

+ GIA HẠN THỜI HẠN ĐIỀU TRA

Trong trường hợp vụ án có tính chất phức tạp, thời hạn điều tra ban đầu không đủ để cơ quan điều tra thu thập chứng cứ, xác minh các tình tiết liên quan và làm rõ vụ án. Pháp luật cho phép gia hạn điều tra khi đáp ứng các điều kiện theo quy định. Số lần và thời gian gia hạn phụ thuộc vào loại tội phạm, cụ thể:

• Tội phạm ít nghiêm trọng: Gia hạn 01 lần, không quá 02 tháng.

• Tội phạm nghiêm trọng: Gia hạn 02 lần, lần lượt không quá 03 tháng và 02 tháng.

• Tội phạm rất nghiêm trọng: Gia hạn 02 lần, mỗi lần không quá 04 tháng.

• Tội phạm đặc biệt nghiêm trọng: Gia hạn 03 lần, mỗi lần không quá 04 tháng. Trường hợp đặc biệt có thể gia hạn thêm 01 lần, không quá 04 tháng.

Thời hạn đề nghị: Chậm nhất 10 ngày trước khi hết thời hạn điều tra, Cơ quan điều tra phải đề nghị Viện kiểm sát gia hạn.

Tội xâm phạm an ninh quốc gia: Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao có quyền gia hạn thêm 01 lần, không quá 04 tháng.

+ THỜI HẠN ĐIỀU TRA BỔ SUNG

Theo khoản 2 Điều 174 BLTTHS:

• Viện kiểm sát trả hồ sơ: Thời hạn điều tra bổ sung không quá 02 tháng.

• Tòa án trả hồ sơ: Thời hạn điều tra bổ sung không quá 01 tháng.

• Số lần trả hồ sơ: Viện kiểm sát tối đa 02 lần. Thẩm phán chủ tọa phiên tòa và Hội đồng xét xử mỗi bên tối đa 01 lần.

• Thời điểm tính: Từ ngày Cơ quan điều tra nhận lại hồ sơ và yêu cầu điều tra bổ sung.

+ THỜI HẠN ĐIỀU TRA THEO THỦ TỤC RÚT GỌN

Theo Điều 460 BLTTHS:

• Thời hạn điều tra: Không quá 20 ngày kể từ ngày khởi tố vụ án.

• Kết thúc điều tra: Cơ quan điều tra ra quyết định đề nghị truy tố và chuyển hồ sơ vụ án cho Viện kiểm sát.

• Thời hạn giao, gửi quyết định: Trong vòng 24 giờ kể từ khi ra quyết định đề nghị truy tố.

Điều 460. Điều tra 

1. Thời hạn điều tra theo thủ tục rút gọn là 20 ngày kể từ ngày ra quyết định khởi tố vụ án.

2. Khi kết thúc điều tra, Cơ quan điều tra ra quyết định đề nghị truy tố.

Quyết định đề nghị truy tố ghi tóm tắt hành vi phạm tội, thủ đoạn, động cơ, mục đích phạm tội, tính chất, mức độ thiệt hại do hành vi phạm tội gây ra; việc áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp ngăn chặn, biện pháp cưỡng chế; việc thu giữ, tạm giữ tài liệu, đồ vật và xử lý vật chứng; đặc điểm nhân thân của bị can, những tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự; lý do và căn cứ đề nghị truy tố; tội danh, điểm, khoản, điều của Bộ luật hình sự được áp dụng; ghi rõ thời gian, địa điểm, họ tên và chữ ký của người ra quyết định.

3. Trong thời hạn 24 giờ kể từ khi ra quyết định đề nghị truy tố, Cơ quan điều tra phải giao quyết định đề nghị truy tố cho bị can hoặc người đại diện của bị can, gửi cho người bào chữa, bị hại, đương sự hoặc người đại diện của họ và chuyển quyết định đề nghị truy tố cùng hồ sơ vụ án cho Viện kiểm sát.

Như vậy, thời hạn điều tra vụ án hình sự không chỉ phụ thuộc vào loại tội phạm mà còn phụ thuộc vào việc có gia hạn điều tra, điều tra bổ sung hoặc áp dụng thủ tục rút gọn hay không. Để xác định chính xác thời hạn áp dụng cho từng vụ án, cần đối chiếu quy định tương ứng của BLTTHS và các quyết định tố tụng đã được ban hành.

XỬ LÝ KHI HẾT THỜI HẠN ĐIỀU TRA