Từ ngày 01/01/2026, hộ kinh doanh không còn nộp thuế khoán. Hộ phải tự kê khai, giữ sổ sách và một số hộ phải dùng hóa đơn điện tử. Vì vậy, nhiều chủ hộ bắt đầu tính chuyện đưa hộ kinh doanh lên công ty. Doanh nghiệp mới thành lập lại còn có thêm ưu đãi miễn thuế. Bài viết dưới đây so sánh hai mô hình theo từng tiêu chí. Từ đó chủ hộ có thể tự đánh giá nên chuyển hay chưa.

Nếu bạn cần luật sư tư vấn, vui lòng liên hệ LHB Sài Gòn qua số Điện thoại/Zalo: 0973.436.828 – 0988.732.880 – 0979.564.828.

Khác biệt về trách nhiệm tài sản khi hộ kinh doanh lên công ty

Đây là điểm khác nhau cơ bản nhất. Tuy vậy, chủ hộ thường bỏ qua khi chỉ tính chuyện thuế.

Hộ kinh doanh không có tư cách pháp nhân. Chủ hộ và thành viên hộ chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với nghĩa vụ kinh doanh. Nếu cửa hàng thua lỗ hoặc bị yêu cầu bồi thường, chủ nợ có thể yêu cầu xử lý cả nhà ở, xe và tiền tiết kiệm của chủ hộ.

Công ty TNHH và công ty cổ phần có tư cách pháp nhân. Chủ sở hữu, thành viên, cổ đông chỉ chịu trách nhiệm trong phạm vi số vốn đã góp hoặc cam kết góp. Quy định này tại Điều 46, Điều 74 và Điều 111 Luật Doanh nghiệp 2020. Điều kiện là việc góp vốn và quản lý tài chính phải làm đúng. Chủ sở hữu không được dùng tiền công ty như tiền cá nhân.

Với ngành có rủi ro bồi thường cao như xây dựng, vận tải, ăn uống, yếu tố này rất đáng cân nhắc. Ngành phân phối hàng hóa có công nợ lớn cũng vậy. Chỉ riêng điểm này đã là lý do để đưa hộ kinh doanh lên công ty.

So sánh thuế giữa hộ kinh doanh và công ty

Thuế thu nhập

Hộ kinh doanh nộp thuế thu nhập cá nhân. Doanh thu năm từ 01 tỷ đồng trở xuống không phải nộp thuế. Ngưỡng này được nâng từ 500 triệu đồng theo Luật số 09/2026/QH16 và Nghị định 141/2026/NĐ-CP, áp dụng từ 01/01/2026. Hộ có doanh thu trên 01 tỷ đến 03 tỷ đồng được chọn một trong hai cách. Cách thứ nhất là nộp theo tỷ lệ trên phần doanh thu vượt 01 tỷ đồng. Cách thứ hai là nộp 15% trên thu nhập. Hộ có doanh thu trên 03 tỷ đồng bắt buộc nộp trên thu nhập, thuế suất 17% hoặc 20% (Điều 4 Nghị định 68/2026/NĐ-CP).

Công ty nộp thuế thu nhập doanh nghiệp trên thu nhập tính thuế. Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 có hiệu lực từ 01/10/2025. Theo Điều 10 Luật này, thuế suất phổ thông là 20%. Doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 03 tỷ đồng áp dụng 15%. Doanh nghiệp có doanh thu từ trên 03 tỷ đến 50 tỷ đồng áp dụng 17%.

Từ năm 2026, công ty cũng có ngưỡng miễn thuế tương tự hộ kinh doanh. Doanh nghiệp có tổng doanh thu năm từ 01 tỷ đồng trở xuống được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp. Quy định này tại khoản 14a Điều 4 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, do Luật số 09/2026/QH16 bổ sung. Mức 01 tỷ đồng do Nghị định 141/2026/NĐ-CP quy định. Doanh nghiệp mới thành lập dự kiến doanh thu không quá 01 tỷ đồng thì không phải tạm nộp thuế. Ngưỡng này không áp dụng cho công ty con, công ty liên kết có bên liên kết không đủ điều kiện miễn thuế.

Như vậy, ở mức doanh thu nhỏ, cả hai mô hình đều không phải nộp thuế thu nhập. Khi doanh thu lớn hơn, nếu cùng tính trên thu nhập thì thuế suất của hai mô hình gần như tương đương. Công ty còn được hưởng ưu đãi miễn thuế những năm đầu. Ngoài ra, lợi nhuận chủ sở hữu rút ra khỏi công ty còn chịu thuế thu nhập cá nhân từ đầu tư vốn. Hộ kinh doanh không có khoản thuế này.

Thuế giá trị gia tăng

Hộ có doanh thu trên 01 tỷ đồng nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp trực tiếp. Thuế tính trên toàn bộ doanh thu. Thuế bằng doanh thu nhân với tỷ lệ 1%, 2%, 3% hoặc 5% tùy ngành. Hộ không được khấu trừ thuế đầu vào.

Công ty có thể áp dụng phương pháp khấu trừ. Thuế phải nộp bằng thuế đầu ra trừ thuế đầu vào. Doanh nghiệp có doanh thu năm từ 01 tỷ đồng trở lên áp dụng phương pháp khấu trừ theo Luật Thuế giá trị gia tăng 2024. Doanh nghiệp dưới mức này có thể tự nguyện đăng ký. Nếu hàng mua vào có hóa đơn đầy đủ, phương pháp khấu trừ thường có lợi hơn. Khách hàng doanh nghiệp cũng nhận được hóa đơn để khấu trừ thuế. Vì vậy, công ty dễ bán hàng cho doanh nghiệp hơn hộ kinh doanh.

Ví dụ so sánh khi hộ kinh doanh lên công ty

Một cửa hàng vật liệu xây dựng có doanh thu năm 2,5 tỷ đồng. Chi phí hợp lý có chứng từ là 2,2 tỷ đồng, lợi nhuận 300 triệu đồng.

Với ngành phân phối có tỷ lệ thuế thu nhập cá nhân thấp, hộ kinh doanh không bất lợi về thuế thu nhập. Công ty có lợi rõ trong những năm được miễn thuế. Công ty cũng có lợi về thuế giá trị gia tăng nếu hàng mua vào có hóa đơn. Mỗi ngành và mỗi cơ cấu chi phí cho kết quả khác nhau. Vì vậy, cần tính trên số liệu thực tế của từng hộ.

Xem thêm: Bỏ thuế khoán từ 01/01/2026: hộ kinh doanh kê khai thuế, xuất hóa đơn ra sao?

Ưu đãi thuế khi hộ kinh doanh lên công ty

Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 03 năm

Nghị quyết 198/2025/QH15 và khoản 3 Điều 7 Nghị định 20/2026/NĐ-CP có quy định ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Doanh nghiệp được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 03 năm. Thời gian tính liên tục từ năm đầu tiên được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

Ưu đãi này không áp dụng cho doanh nghiệp thành lập do sáp nhập, hợp nhất, chia, tách. Ưu đãi cũng không áp dụng khi chuyển đổi chủ sở hữu hoặc chuyển đổi loại hình doanh nghiệp. Một trường hợp loại trừ khác liên quan đến người quản lý. Đó là khi người đại diện theo pháp luật có góp vốn, thành viên hợp danh hoặc người góp vốn nhiều nhất từng giữ vai trò tương tự ở doanh nghiệp khác. Doanh nghiệp đó đang hoạt động hoặc giải thể chưa quá 12 tháng.

Hộ kinh doanh không phải là doanh nghiệp. Vì vậy, việc hộ kinh doanh lên công ty không phải là chuyển đổi loại hình doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp. Công ty cũng được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Tuy vậy, Nghị định 20/2026/NĐ-CP không có câu chữ riêng cho trường hợp này. Trước khi chuyển đổi, nên đối chiếu với cơ quan thuế quản lý để xác định chắc chắn.

Miễn thuế 02 năm cho doanh nghiệp từ hộ kinh doanh

Pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp còn có ưu đãi riêng cho doanh nghiệp thành lập từ hộ kinh doanh. Doanh nghiệp được miễn thuế 02 năm liên tục kể từ khi có thu nhập chịu thuế. Ưu đãi áp dụng với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 50 tỷ đồng. Nội dung này được hướng dẫn tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP.

Hai ưu đãi không được cộng dồn. Doanh nghiệp đủ điều kiện cả hai được chọn ưu đãi có lợi hơn. Ưu đãi đã chọn phải áp dụng ổn định trong suốt thời gian hưởng.

Mốc tính của hai ưu đãi khác nhau. Ưu đãi 03 năm tính từ năm được cấp giấy chứng nhận, kể cả năm chưa có lãi. Ưu đãi 02 năm tính từ năm bắt đầu có thu nhập chịu thuế. Công ty mà vài năm đầu chưa có lãi thì ưu đãi 02 năm có thể có giá trị hơn.

Lệ phí môn bài

Theo Nghị quyết 198/2025/QH15, lệ phí môn bài chấm dứt từ ngày 01/01/2026. Quy định này áp dụng cho cả hộ kinh doanh và doanh nghiệp. Yếu tố này không còn ảnh hưởng đến lựa chọn mô hình.

Luật sư tư vấn hộ kinh doanh lên công ty – 0973.436.828 – 0988.732.880 – 0979.564.828.

Hóa đơn điện tử

Hộ kinh doanh có doanh thu năm trên 01 tỷ đồng bắt buộc dùng hóa đơn điện tử. Từ 01 tỷ đồng trở xuống thì không bắt buộc. Quy định này tại khoản 5 Điều 8 Nghị định 68/2026/NĐ-CP, đã được Nghị định 141/2026/NĐ-CP sửa đổi. Hộ kinh doanh chỉ xuất hóa đơn bán hàng, không xuất hóa đơn giá trị gia tăng.

Công ty phải dùng hóa đơn điện tử ngay từ khi có doanh thu, không phụ thuộc quy mô. Công ty theo phương pháp khấu trừ xuất hóa đơn giá trị gia tăng. Khách hàng doanh nghiệp dùng hóa đơn này để khấu trừ thuế và tính chi phí. Hộ đang bán hàng cho doanh nghiệp, công trình, cơ quan nhà nước thường mất khách vì không xuất được loại hóa đơn này.

Chi phí tuân thủ khi hộ kinh doanh lên công ty

Đổi lại các lợi thế trên, công ty có nghĩa vụ nặng hơn hộ kinh doanh:

• Lập báo cáo tài chính năm và quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp.
• Khai thuế giá trị gia tăng theo tháng hoặc quý.
• Tổ chức công tác kế toán, thường phải thuê kế toán hoặc dịch vụ kế toán.
• Đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động, kể cả người quản lý có hưởng lương.
• Kê khai chủ sở hữu hưởng lợi theo Luật Doanh nghiệp sửa đổi năm 2025.
• Tách bạch chi tiêu của chủ sở hữu và của công ty.

Tiền rút ra khỏi công ty không đúng thủ tục có thể bị coi là khoản vay. Khoản đó cũng có thể bị coi là lợi nhuận được chia và phải chịu thuế.

Từ năm 2026, hộ kinh doanh trên 1 tỷ đồng cũng phải khai thuế theo quý và giữ sổ sách. Phần chi phí tăng thêm khi lên công ty chủ yếu là báo cáo tài chính và quyết toán thuế. Chênh lệch không còn lớn như trước.

Xem thêm: Những việc cần làm khi mới thành lập doanh nghiệp

Khi nào hộ kinh doanh nên chuyển lên công ty?

Chuyển lên công ty là hợp lý khi hộ kinh doanh thuộc một trong các trường hợp sau:

• Doanh thu đã vượt 03 tỷ đồng, phải tính thuế theo thu nhập như doanh nghiệp.
• Khách hàng chủ yếu là doanh nghiệp, cần hóa đơn giá trị gia tăng.
• Hàng hóa mua vào có hóa đơn đầy đủ, phương pháp khấu trừ có lợi hơn.
• Ngành nghề có rủi ro bồi thường hoặc công nợ lớn, cần tách tài sản cá nhân.
• Có kế hoạch nhận thêm người góp vốn, vay ngân hàng, đấu thầu hoặc mở chi nhánh.

Ngược lại, hộ có doanh thu từ 01 tỷ đồng trở xuống thì chưa cần chuyển. Hộ bán lẻ cho người tiêu dùng, ngành có tỷ lệ thuế thấp cũng vậy. Khi đó, đưa hộ kinh doanh lên công ty chỉ làm tăng chi phí kế toán.

Lưu ý khi chuyển đổi hộ kinh doanh lên công ty

Khi chuyển đổi, hộ kinh doanh chấm dứt hoạt động và đóng mã số thuế hộ. Công ty được cấp mã số doanh nghiệp mới qua Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp. Thuế của hộ phải được quyết toán xong, nhất là thuế phát sinh từ 01/01/2026. Hàng tồn kho, máy móc chuyển từ hộ sang công ty cần có chứng từ. Có chứng từ thì công ty mới ghi nhận tài sản và tính khấu hao.

Hợp đồng thuê mặt bằng, hợp đồng với nhà cung cấp và tài khoản ngân hàng thường đứng tên chủ hộ. Các giấy phép con như an toàn thực phẩm cũng vậy. Những giấy tờ này cần ký lại hoặc làm thủ tục sang tên công ty. Đây là phần mất thời gian nhất và hay bị bỏ sót.

Xem thêm: Chuyển đổi hộ kinh doanh thành công ty TNHH một thành viên

Luật sư hỗ trợ hộ kinh doanh lên công ty

LHB Sài Gòn hỗ trợ hộ kinh doanh trong các việc sau:

• So sánh nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh và công ty trên số liệu thực tế.
• Xác định ưu đãi miễn thuế có lợi nhất.
• Tư vấn chọn loại hình công ty, vốn điều lệ, ngành nghề.
• Thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp, chấm dứt hộ kinh doanh, đóng mã số thuế hộ.
• Rà soát, chuyển hợp đồng và giấy phép con sang tên công ty.

Xem thêm: Dịch vụ thành lập doanh nghiệp trọn gói

Liên hệ LHB Sài Gòn

Hộ kinh doanh của bạn đã vượt ngưỡng 500 triệu đồng? Bạn đang cân nhắc đưa hộ kinh doanh lên công ty? Hãy liên hệ LHB Sài Gòn để được tính toán phương án cụ thể trước khi chuyển đổi.

Thông tin liên hệ Luật sư LHB Sài Gòn như sau:

• Điện thoại (Zalo/Viber/Whatsapp): 0973.436.828 – 0988.732.880 – 0979.564.828
• Fanpage: https://www.facebook.com/LuatHungBach – https://www.facebook.com/Lhb.hcm
• Website: https://lhblaw.vn/ – https://luathungbach.vn/
• Email: lhblaw.sg@gmail.com

Trân trọng!

N.T.Đ