Trong các vụ án hình sự, vai trò của luật sư bào chữa là vô cùng quan trọng để bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho bị can, bị cáo. Tuy nhiên, không phải ở bất kỳ giai đoạn nào của quá trình tố tụng, luật sư cũng có thể tham gia ngay. Việc xác định thời điểm luật sư được tham gia là vấn đề quan trọng. Ảnh hưởng đến quyền lợi của người bị buộc tội cũng như tính công bằng của quá trình tố tụng. Bài viết dưới đây của Luật Hùng Bách sẽ cho bạn biết nên thuê luật sư bào chữa từ lúc nào là phù hợp. Liên hệ ngay Luật Hùng Bách – Hotline 0973.444.828 để được tư vấn chi tiết.
MỤC LỤC
Có hay không thời điểm vàng thuê luật sư bào chữa?
Trong các vụ án hình sự, thời gian chính là sinh mệnh. Khi một người bị cơ quan công an triệu tập, áp dụng biện pháp tạm giữ hoặc khởi tố bị can, tâm lý chung của họ và gia đình là hoảng loạn, hoang mang. Nhiều gia đình lựa chọn phương án “chờ xem tình hình thế nào”, “đợi có kết luận điều tra” hoặc “đợi đến khi ra Tòa” mới tìm đến Luật sư.
Đây là một sai lầm chí mạng. Việc chậm trễ mời Người bào chữa có thể khiến người bị buộc tội đánh mất những cơ hội sửa sai quý giá nhất, dẫn đến những bất lợi không thể đảo ngược.
Theo Điều 74 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, Luật sư (Người bào chữa) được tham gia tố tụng từ thời điểm:
Có quyết định khởi tố bị can.
Trường hợp người bị bắt, tạm giữ thì Luật sư tham gia từ khi người bị bắt có mặt tại trụ sở Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra hoặc từ khi có quyết định tạm giữ.
Đối với trường hợp cần giữ bí mật điều tra đối với các tội xâm phạm an ninh quốc gia, Viện trưởng Viện kiểm sát có thẩm quyền quyết định để Luật sư tham gia tố tụng từ khi kết thúc điều tra.
Như vậy, về mặt luật định, ngoại trừ các tội về an ninh quốc gia, pháp luật Việt Nam cho phép và tạo điều kiện cho Luật sư tham gia rất sớm — ngay từ khi một công dân bị hạn chế quyền tự do (bị bắt, tạm giữ). Liên hệ ngay Luật Hùng Bách – Hotline 0973.444.828
Luật sư bào chữa là gì? Khi nào nên thuê Luật sư bào chữa?
Luật sư bào chữa (hay còn gọi là người bào chữa) là người có kiến thức chuyên môn pháp lý sâu sắc. Được người bị buộc tội hoặc người đại diện hợp pháp của họ mời, hoặc được cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng chỉ định để tham gia tố tụng trong vụ án hình sự.
Các trường hợp nên thuê luật sư bào chữa như:
+ Bị tố tác, bị kiến nghị khởi tố (Điều 57 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015).
+ Bị giữ, bị bắt trong trường hợp khẩn cấp (Điều 58 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015).
+ Bị tạm giữ (Điều 59 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015).
+ Là bị can, bị cáo (Điều 60, 61 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015).
Liên hệ ngay đến số 0973.444.828 để được Luật sư chuyên môn tư vấn pháp luật miễn phí.
Cơ sở pháp lý về sự tham gia của luật sư bào chữa
Để hiểu rõ thời điểm nào nên thuê luật sư. Trước hết chúng ta cần xác định được các giai đoạn của một vụ án hình sự theo quy định của pháp luật Việt Nam. Một vụ án hình sự cơ bản trải qua các giai đoạn:
- Tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm (Tố giác, tin báo, kiến nghị khởi tố).
- Khởi tố và Điều tra vụ án hình sự.
- Truy tố (Giai đoạn Viện kiểm sát).
- Xét xử (Sơ thẩm, Phúc thẩm).
Theo Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015 (BLTTHS). Luật sư được tham gia vào vụ án hình sự để bào chữa cho bị can, bị cáo ngay từ một số thời điểm nhất định trong quá trình tố tụng.
Căn cứ theo Điều 74 BLTTHS 2015, luật sư có thể tham gia từ các giai đoạn sau:
- Từ khi khởi tố bị can (giai đoạn điều tra).
- Từ khi có quyết định tạm giữ hoặc tạm giam.
- Từ khi lấy lời khai đầu tiên nếu có yêu cầu luật sư.
- Tại phiên tòa xét xử khi vụ án đã được đưa ra xét xử.
Tuy nhiên, với người bị bắt giữ, tạm giữ chưa bị khởi tố thì luật sư chỉ có thể tham gia nếu người đó hoặc người thân có yêu cầu và được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.
Liên hệ ngay đến số 0973.444.828 để được Luật sư chuyên môn tư vấn pháp luật miễn phí.
Các giai đoạn luật sư bào chữa có thể tham gia
Giai đoạn trước khi khởi tố vụ án:
- Theo quy định tại Khoản 1 Điều 7 Thông tư 46/2019TT-BCA của Bộ Công an. Luật sư được tham gia ngay từ khi có Quyết định phân công giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm hoặc kiến nghị khởi tố. Điều này có nghĩa là, khi một người vừa nhận được thông báo rằng mình đang bị tố giác hoặc bị điều tra, thì người đó có thể nhờ luật sư để được hỗ trợ ngay khi làm việc với cơ quan điều tra.
Giai đoạn điều tra
- Đây là giai đoạn quan trọng nhất vì bị can có thể bị tạm giam, lấy lời khai, đối mặt với các biện pháp tố tụng khác.
- Luật sư được phép tham gia ngay từ khi bị can bị khởi tố để bảo vệ quyền lợi hợp pháp.
- Luật sư có quyền đọc hồ sơ vụ án, tư vấn pháp lý, tham gia các buổi hỏi cung để đảm bảo không có hành vi ép cung, mớm cung.
Giai đoạn truy tố
- Khi vụ án chuyển sang Viện Kiểm sát, luật sư vẫn tiếp tục theo dõi quá trình truy tố.
- Luật sư có quyền đề nghị thay đổi tội danh, giảm nhẹ hình phạt hoặc đề xuất đình chỉ vụ án nếu có đủ căn cứ.
Giai đoạn xét xử
- Luật sư tham gia bào chữa tại phiên tòa để bảo vệ quyền lợi cho thân chủ.
- Luật sư có quyền chất vấn nhân chứng, tranh luận với Viện Kiểm sát và đề xuất tình tiết giảm nhẹ.
- Nếu bản án không thỏa đáng, luật sư có thể hỗ trợ làm đơn kháng cáo, giám đốc thẩm.
Thời điểm luật sư được tham gia vụ án hình sự có ảnh hưởng lớn đến việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bị can, bị cáo. Luật pháp quy định luật sư có thể tham gia ngay từ giai đoạn điều tra, nhưng trên thực tế, vẫn có nhiều rào cản và khó khăn cần tháo gỡ. Việc hiểu rõ quyền của luật sư và quy định pháp luật giúp bị can, bị cáo có thể bảo vệ quyền lợi của mình tốt hơn trong tố tụng hình sự.
Liên hệ ngay đến số 0973.444.828 để được Luật sư chuyên môn tư vấn pháp luật miễn phí.
Vai trò của Luật sư bào chữa:
Giai đoạn điều tra
- Định hướng tâm lý và tư vấn cách khai báo. Luật sư sẽ giải thích cho khách hàng hiểu họ đang đối mặt với tội danh gì? Các yếu tố cấu thành tội phạm đó là gì? Từ đó, hướng dẫn khách hàng cách khai báo trung thực nhưng bảo vệ được mình. Tránh việc tự buộc tội (quyền không tự buộc tội).
- Tham gia các buổi lấy lời khai. Sự có mặt của Luật sư bên cạnh khách hàng tại CQĐT có tác dụng tâm lý cực kỳ lớn. Tác động trực tiếp làm giảm thiểu tối đa các hành vi bức cung, nhục hình. Định hướng lời khai mang tính áp đặt từ phía người tiến hành tố tụng.
- Kiến nghị xử lý dân sự. Nếu vụ việc chỉ là tranh chấp dân sự, kinh tế, thương mại được hình sự hóa. Luật sư sẽ kịp thời đưa ra các lập luận văn bản, chứng cứ chứng minh vụ việc không cấu thành tội phạm. Từ đó ngăn chặn quyết định khởi tố vụ án hình sự ngay từ trong trứng nước.
Giai đoạn truy tố, xét xử
Câu hỏi: Chào Luật sư! Người nhà tôi bị khởi tố tội “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ”. Suốt quá trình điều tra và truy tố, chúng tôi không thuê Luật sư vì nghĩ mình đã bồi thường cho gia đình nạn nhân rồi. Nay sắp đến ngày Tòa án xét xử, chúng tôi thấy lo quá nên mới muốn tìm Luật sư ra Tòa cãi giúp. Liệu bây giờ thuê Luật sư thì có kịp thay đổi mức án không?
Luật Hùng Bách trả lời
Thuê Luật sư lúc này vẫn giúp ích cho bạn tại phiên tòa, nhưng hiệu quả bảo vệ đã bị giảm đi 70% – 80%. Tòa án xét xử dựa trên “hồ sơ vụ án” đã được đóng dấu, kết luận bởi Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát qua hàng mấy tháng trời. Đến sát ngày xử mới mời Luật sư, Luật sư sẽ có rất ít thời gian để nghiên cứu sâu tài liệu, không kịp thu thập thêm chứng cứ ngoại phạm hoặc chứng cứ giảm nhẹ mới, và những lời khai bất lợi trước đó đã nằm cố định trong hồ sơ thì cực kỳ khó bác bỏ.
Vai trò của Luật sư Hùng Bách: Nếu được tham gia sớm, Luật sư đã có thể đấu tranh để xem xét lại các biên bản khám nghiệm hiện trường, sơ đồ tai nạn, giám định tốc độ — những yếu tố quyết định có lỗi hay không có lỗi. Đối với giai đoạn sát ngày xét xử như hiện tại, Luật sư Hùng Bách sẽ phải lập tức tiếp cận, sao chụp hồ sơ thâu đêm, tìm kiếm các tình tiết giảm nhẹ chưa được áp dụng để chuẩn bị bài luận cứ bào chữa sắc bén nhất, vớt vát tối đa cơ hội hưởng án treo cho người nhà bạn.
Luật Hùng Bách có thể:
- Tiếp cận hồ sơ sớm. Theo quy định, luật sư có quyền đọc, ghi chép, sao chụp tài liệu trong hồ sơ vụ án sau khi kết thúc điều tra. Tuy nhiên, trong quá trình điều tra, luật sư có quyền xem các biên bản về hoạt động điều tra có sự tham gia của mình, các quyết định tố tụng liên quan đến thân chủ.
- Thu thập chứng cứ có lợi cho bị can/bị cáo. Luật sư không chỉ ngồi nghe. Luật sư có quyền tự mình thu thập tài liệu, đồ vật, tình tiết liên quan đến việc bào chữa từ người thân của bị can, từ cơ quan, tổ chức để giao nộp cho CQĐT. (ví dụ: chứng cứ ngoại phạm; chứng cứ chứng minh độ tuổi; tình trạng tâm thần; các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự như khắc phục hậu quả, gia đình có công với cách mạng…).
- Thay đổi biện pháp ngăn chặn. Luật sư có quyền làm đơn kiến nghị thay đổi biện pháp ngăn chặn từ “Tạm giam” sang “Cho tại ngoại” hoặc “Cấm đi khỏi nơi cư trú” nếu thấy việc tạm giam là không cần thiết và thân chủ đáp ứng đủ điều kiện pháp luật quy định.
- Tham gia bào chữa tại Tòa án. Luật sư bào chữa trình bày Bản luận cứ bào chữa. Sau đó trực tiếp đối đáp, phản bác lại các quan điểm buộc tội trong Cáo trạng và bài luận tội của Kiểm sát viên. Bảo vệ tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của bị cáo tại phiên tòa.
Liên hệ ngay đến số 0973.444.828 để được Luật sư chuyên môn tư vấn pháp luật miễn phí.
Luật sư bào chữa Luật Hùng Bách
Luật Hùng Bách là một trong những tổ chức hành nghề luật uy tín và có quy mô lớn tại Việt Nam. Sở hữu đội ngũ Luật sư bào chữa hình sự dày dạn kinh nghiệm. Trong lĩnh vực tố tụng hình sự, các Luật sư chuyên trách hình sự của Luật Hùng Bách hoạt động với phương châm bảo vệ tối đa quyền tự do, danh dự và quyền lợi hợp pháp của thân chủ dựa trên tinh thần thượng tôn pháp luật.
Các giai đoạn Luật sư Luật Hùng Bách tham gia bào chữa
Đội ngũ Luật sư hình sự của Luật Hùng Bách sẵn sàng can thiệp và đồng hành cùng thân chủ từ những bước đầu tiên của vụ án nhằm hạn chế tối đa rủi ro pháp lý:
- Giai đoạn Tiền khởi tố. Tham gia cùng khách hàng khi có giấy mời, giấy triệu tập của Cơ quan điều tra. Tư vấn cách khai báo ổn định tâm lý. Hướng dẫn thu thập tài liệu chứng minh vụ việc chỉ là quan hệ dân sự, kinh tế để ngăn chặn nguy cơ bị hình sự hóa.
- Giai đoạn Điều tra. Trực tiếp tham gia các buổi lấy lời khai, hỏi cung bị can của Điều tra viên. Giám sát chống bức cung, nhục hình. Kiến nghị thay đổi biện pháp ngăn chặn (như xin tại ngoại, hủy bỏ lệnh tạm giam).
- Giai đoạn Truy tố. Tiếp cận, đọc và sao chụp hồ sơ vụ án tại Viện kiểm sát. Kiến nghị trả hồ sơ điều tra bổ sung nếu phát hiện sai sót hoặc thiếu chứng cứ. Đề xuất chuyển khung hình phạt nhẹ hơn.
- Giai đoạn Xét xử. Nghiên cứu toàn diện hồ sơ. Xây dựng luận cứ bào chữa tối ưu. Trực tiếp tranh tụng nảy lửa tại phiên tòa sơ thẩm, phúc thẩm để minh oan hoặc xin giảm nhẹ hình phạt, xin án treo cho bị cáo.
Lý do lựa chọn Luật sư bào chữa của Luật Hùng Bách
- Đội ngũ nhân sự mạnh và chuyên sâu. Hãng luật quy tụ nhiều Luật sư giỏi, cộng sự, chuyên gia pháp lý có nhiều năm kinh nghiệm, am hiểu sâu sắc quy trình tố tụng thực tế tại các cơ quan công an, viện kiểm sát, tòa án.
- Tác phong chuyên nghiệp, kịp thời. Đối với các vụ án hình sự, thời gian là vàng. Luật Hùng Bách có quy trình tiếp nhận thông tin khẩn cấp, cử luật sư tiếp cận trại giam hoặc cơ quan điều tra trong thời gian ngắn nhất.
- Tận tâm và bảo mật tuyệt đối. Mọi thông tin của thân chủ và nội dung vụ án đều được bảo mật nghiêm ngặt theo quy định về đạo đức nghề nghiệp luật sư. Luật sư luôn đứng về phía thân chủ để tìm ra những tình tiết giảm nhẹ hoặc chứng cứ gỡ tội khách quan nhất.
Liên hệ ngay đến số 0973.444.828 để được Luật sư chuyên môn tư vấn pháp luật miễn phí.
Liên hệ Luật sư Luật Hùng Bách
Luật Hùng Bách là một trong những đơn vị luật sư hàng đầu tại Việt Nam hiện nay, với đội ngũ luật sư, cán bộ nhiều kinh nghiệm trong các lĩnh vực hình sự, dân sự, doanh nghiệp, hôn nhân và gia đình,… Chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ, giải đáp mọi thắc mắc về pháp lý của bạn.
Để được tư vấn, hỗ trợ về các thủ tục pháp lý. Bạn có thể liên hệ Luật sư làm việc tại Văn phòng, chi nhánh ở Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hà Tĩnh, Nhật Bản,… theo các phương thức sau:
- Điện thoại (Zalo/Viber/Whatsapp): 0973.444.828
- Fanpage: https://www.facebook.com/Lhb.hcm
- Website: https://lhblaw.vn/
- Email: hcm@gmail.com
Trân trọng!
